Burn-out, de verstandskies van de psyche

achtergrondVoorjaarssymposium

Zaterdag 16 maart 2019 in 3 Square Gent

Accreditering DG 2    AE: 20

Sprekers:

Wilma de Rek (1963)

is journalist bij de Volkskrant. Ze publiceerde eerder onder andere Stand-up filosoof, Canto Ostinato en Encyclopedie der Nederlanden (met Bert Wagendorp).

Witte Hoogendijk (1960)

is psychiater, hoogleraar en hoofd van de afdeling Psychiatrie bij Erasmus mc in Rotterdam. Hij was lid van de Gezondheidsraad en is gespecialiseerd in depressie.

Abstract

Evolutietherapie

Inleiding

Onze psychische gezondheid wordt beïnvloed door diep gelegen, evolutionair deels verouderde, emotie regulerende, hersengebieden. De laatste miljoenen jaren is daar een rationele hersenschors in en overheen gegroeid, waarmee we emoties, zoals angst en agressie, proberen te beteugelen. Dat lukt maar ten dele omdat de evolutie van onze hersenschors ver achterblijft bij de ontwikkelingen om ons heen. Wij zijn daardoor niet alleen een slaaf van ons onderbewustzijn, zoals Freud het noemde, maar ook nog eens een slaaf met verouderd gereedschap. Door meer begrip van de hierdoor ontstane relativiteit van de negatieve emoties, waar we zoveel last van hebben, kunnen we proberen ons uit deze mentale slavernij te bevrijden. Zo hoopt deze lezing de hersenschors een handje te helpen. Noem het Evolutietherapie. 

De evolutie van hersenen en gedrag

Vijfhonderd miljoen jaar geleden ontstonden zenuwen en zenuwknopen, zoals bij de platworm. Zo ontstonden de hersenen, die verschillende reflexen coördineren. Dit brengt de evolutie in een stroomversnelling. Organismen kunnen nu ook elkaar selecteren op uiterlijke kenmerken van kracht en efficiëntie om hun DNA voort te zetten. Hoewel bij de reptielen ook hormonale hersensystemen hun intrede doen voor de afstemming van gedrag, blijven het in wezen reflexen, instincten ten behoeve van de primaire behoeftes: voedsel om te overleven en seks om zich voort te planten. Nog latere soorten, de voorlopers van de mens en de mensaap, gingen rechtop lopen en kregen daardoor hun handen vrij om gereedschap en vuur te maken. Daardoor waren wij voor het eerst in de evolutie in staat de omgeving in belangrijke mate aan onszelf aan te laten passen, in plaats van andersom. 

Vanaf dat moment gaat de ontwikkeling echter zo snel dat de gunstige evolutionaire invloed te verwaarlozen is. Tegenwoordig kan ongeveer 20% van de mensen met zijn verouderde, emotie-regulerende hersengebieden de uitdagingen van de moderne tijd letterlijk en figuurlijk niet meer het ‘hoofd’ bieden en krijgt een psychiatrische stoornis. 

Slot

Kortom, wij zijn niet alleen onze hersenen, zoals Dick Swaab stelt, maar met een beetje Evolutietherapie kunnen wij ook de hersenen worden die wij willen zijn.

Deze activiteit heeft een beperking op aantal deelnemers. Gelieve steeds het bewijs van inschrijving mee te brengen.